De berichten van B&B

Europa verscherpt controles op precursoren voor explosieven

Vanaf 1 februari 2021 gelden er strengere regels voor chemische stoffen die ook gebruikt kunnen worden voor het illegaal aanmaken van explosieven. Hierbij maakt Europa onderscheid tussen ‘precursoren waarvoor een beperking geldt’ (bijlage I-precursoren) en een nieuwe categorie ‘gereguleerde precursoren’ (bijlage II-precursoren). Voor deze laatste categorie geldt alleen een meldplicht. Europa eist tevens dat marktdeelnemers, professionele gebruikers en particulieren hun personeel beter opleiden om verdachte transacties met precursoren sneller te kunnen onderscheppen.

Precursoren waarvoor een beperking geldt

Er zijn een aantal precursoren waarvoor een beperking geldt. Het betreft precursoren:

  • die boven bepaalde concentraties niet aangeboden mogen worden aan particulieren;
  • die door particulieren ook niet mogen worden binnengebracht;
  • die door particulieren in het bezit gehouden worden of;
  • doe door particulieren gebruikt worden gebruikt worden.

Hierbij wordt een ‘particulier’ gezien als ’elke natuurlijke rechtspersoon die handelt voor doeleinden die buiten zijn handels-, bedrijfs- of beroepsactiviteit valt’.

De bestaande lijst van de precursoren met een beperking (bijlage I) wordt aangevuld vanuit de lijst met gereguleerde precursoren (bijlage II). De gewijzigde stoffen zijn zwavelzuur en ammoniumnitraat. Daarnaast wijzigt de grenswaarde voor nitromethaan. De nieuwe verordening bevat voor elke stof ook een ‘bovengrenswaarde ten behoeve van vergunning’.
Ammoniumnitraat stond tot nu op de restrictielijst van Reach (bijlage XVII, nr. 58). De stof wordt daar geschrapt en valt voortaan onder de regels op de precursoren voor explosieven.

Net als nu (Verordening (EU) nr. 98/2013), mogen precursoren waarvoor een beperking geldt, niet worden aangeboden of binnengebracht, in het bezit gehouden of gebruikt worden door particulieren.
Eveneens mogen net als nu de lidstaten daarvan afwijken met een vergunningsregeling. Dit kan alleen nog als de concentraties aan stoffen met beperking ónder een bepaalde ‘bovengrenswaarde voor vergunning’ blijven. Een vergunning kan nog maximum 3 jaar geldig blijven.

De particulier moet een legitiem belang hebben bij het verwerven, binnenbrengen, bezitten of gebruiken van de bewuste precursoren. Dit wordt getoetst bij de vergunningverlening.

Voor gereguleerde precursoren gelden die beperkingen niet.

Gereguleerde stoffen voor explosieven

Gereguleerde stoffen voor explosieven zijn stoffen waarvoor geen beperkingen gelden, maar waarbij verdachte transacties gemeld moeten worden. Op de nieuwe lijst met de gereguleerde stoffen – die op zichzelf of in mengsels of in andere stoffen – tot een meldplicht leiden, staan 9 stoffen, waaronder aceton, kaliumnitraat en magnesiumpoeders.

Verkoop en inkoop

Marktdeelnemers die precursoren verkopen aan de andere marktdeelnemers (om die op hun beurt door te verkopen) moeten die afnemers op de hoogte brengen van het bestaan van de of meldingsplicht. Dit is ook van toepassing als de verkoop online, via een online-marktplaats, plaatsvindt.

Is de afnemer een professionele gebruiker of een particulier met vergunning, dan moet de marktdeelnemer kunnen aantonen dat het personeel dat bij de verkoop van de gereguleerde precursoren betrokken is, weet welke producten gereguleerde precursoren bevatten.
De marktdeelnemer moet ook kunnen aantonen dat het personeel op de hoogte is van alle wettelijke verplichtingen: check van de vergunningsplicht, verificatie van de identiteit van de particuliere koper, afweging of de aankoop wel past in de handels-, bedrijfs- of beroepsactiviteiten van de kandidaat-koper, enz. Dit kan met een ‘Verklaring van de klant’, die de marktdeelnemers minstens anderhalf jaar moeten bijhouden voor inspectie. De verordening bevat een voorbeeld van zo’n verklaring.

Verdachte transacties en diefstal

Marktdeelnemers en online-marktplaatsen moeten procedures opzetten om verdachte transacties te traceren en melden verdachte transacties binnen de 24 uur aan het nationale meldpunt. De verordening somt op wanneer een transactie beschouwd wordt als verdacht: bijvoorbeeld wanneer het onduidelijk is waarvoor de chemische stoffen gebruikt zullen worden, wanneer er ongewoon grote hoeveelheden besteld worden, of wanneer grote bedragen cash worden betaald.

Marktdeelnemers én professionele gebruikers melden elke aanmerkelijke verdwijning of diefstal van gereguleerde stoffen binnen de 24 uur.
Particulieren hebben eenzelfde meldplicht voor precursoren met een beperking.

De overheid

De lidstaten krijgen de plicht om een bijzonder opleidingsprogramma uit te werken voor de rechtshandhavingsinstanties, de eerstehulpverleners en de douanefunctionarissen. Daarnaast organiseren de lidstaten bewustmakingsacties naar alle sectoren waar gereguleerde precursoren voor explosieven worden gebruikt. De lidstaten mogen verder gaan dan de verordening voorschrijft, bijvoorbeeld het aanwijzen van andere stoffen dan benoemd in Bijlage I of II (aanvullend) of verlagen van grenswaarden.

Inwerkingtreding en overgang

De verplichtingen in de nieuwe verordening treden per 1 februari 2021 in werking. De huidige verordening wordt dan opgeheven.

Vergunningen blijven geldig tot ze verstrijken en ten laatste tot 2 februari 2022. Ondanks het principiële verbod, mogen particulieren nog tot 2 februari 2022 precursoren met beperking in hun bezit hebben, binnenbrengen en gebruiken, die zij vóór 1 februari 2021 legaal hebben verworven.

Een Europese Verordening is direct werkend, zowel voor burgers, bedrijven en overheden. In Nederland zijn aanvullende bepalingen opgenomen in de Wet precursoren voor explosieven. 

Meer informatie over deze nieuwe Verordening of wilt u naar aanleiding van dit artikel of deze wijziging advies. Neem dan contact met ons op.

X